Przejdź do Czasowniki modalne, Przysłówki, Szyk zdania, Zaimki zwrotne, Tryb rozkazujący, Ćwiczenia
Lekcja 7
SÅ‚ownictwo
| kunna (i) [*kuna] | móc |
| vilja (i) [*vilja] | chcieć |
| få (i) [få:] | dostać |
| skola (i) [*sko:la] | czasownik używany do wyrażania przyszłości |
| måste [*måste] (czas teraźniejszy) |
musieć |
| mörk [mörk] | ciemny |
| ljus [ju:s] | jasny |
| extrem [eks'tre:m] | ekstremalny |
| titta på (1) | patrzeć na |
| säga (i) [säja] | powiedzieć |
| alltid [*alti:d] | zawsze |
| aldrig [*aldrig] | nigdy |
| ingen(t,a) [*igen] | żaden |
| noggran [*no:gran] | ostrozny |
| måndag ['månda] | poniedziałek |
| tisdag ['ti:sda] | wtorek |
| onsdag ['onsda] | środa |
| torsdag ['tosda] | czwartek |
| fredag ['fre:da] | piÄ…tek |
| lördag ['löda] | sobota |
| söndag ['sönda] | niedziela |
Czasowniki modalne to takie, które mówią w jaki sposób pewne czynności są wykonywane. Przykładami czasowników modalnych są musieć, chcieć mieć powinność. W szwedzkim czasowniki modalne odmieniają się bardzo nieregularnie:
| Bezokolicznik |
czas teraźniejszy |
Imperfekt |
Supinum |
| kunna | kan | kunde | kunnat |
| vilja | vill | ville | velat |
| skola | ska(ll) | skulle | skolat |
| få | får | fick | fått |
Przysłówki to słowa, mówiące, w jaki sposób czynność jest wykonywana, odpowiadają na pytanie jak?. Mogą z tego powodu być określnikiem czasownika, przymiotnika lub innego przysłówka. W języku polskim kończą się one zazwyczaj na –o. W szwedzkim otrzymują one końcówkę -t.
| Ona idzie wolno | - Hon går långsamt |
| Ona idzie ekstremalnie wolno | - Hon går extremt långsamt |
| Ona jest ekstremalnie piękna | - Hon är extremt vacker |
Niektóre spójniki:
| att [at] | że |
| som [såm] | który, która, które |
| eftersom [efter'såm] därför att ['därför] |
ponieważ |
| fastän ['fastän] | chociaż |
| för att | aby |
| innan [*inan] | zanim |
| om [åm] | jeśli |
| medan [*me:dan] | podczas (gdy) |
Szyk szwedzkiego zdania różni się od tego w języku polskim. W polskim kolejność słów jest dość dowolna i to czy powiemy np. On jedzie na rowerze czy Na rowerze jedzie on jedynie zwraca uwagę na pewne elementy zdania, ale obie formy są poprawne. W języku szwedzkim szyk zdania jest ściśle określony. Występuje tu szyk prosty, tzn. podmiot + orzeczenie, jednak można go używać tylko wtedy, gdy przed podmiotem nie ma żadnego innego słowa. Jeśli przed podmiotem pojawi się jakieś słowo, wówczas stosujemy inwersję, czyli zamieniamy miejscami podmiot i orzeczenie. Nie ma znaczenia co to będzie za słowo przed podmiotem, może to być określenie miejsca, czasu lub cokolwiek innego.
| Jag kom igår | - Igår kom jag |
| Jag bor där | - Där bor jag |
| Man talar svenska i Sverige | - I Sverige talar man svenska |
Zdania podrzędnie złożone
- W normalnych zdaniach modyfikator jest umieszczony po czasowniku.
- Jednak jeśli zdanie jest złożone, modyfikator jest przed czasownikiem.
- Spójnik som jest używany jak polskie który, która, które
Nigdy nie przyjdÄ™ - Jag kommer aldrig
Nie przyjdÄ™ - Jag kommer inte
On powiedział, że nigdy nie przyjdę - Han säger, att jag aldrig kommer
On powiedział, że nie przyjdę - Han säger, att jag inte kommer
- Piłka, na którą patrzę - Bollen som jag tittar på
Osoba, która pomogła mi - Personen som hjälpte mig
Osoba, której pomogłem - Personen som jag hjälptes av
To jest dom, na który patrzyliśmy - Det är huset som vi tittade på
Czasowniki zwrotne to takie jak myć się. Wymagają one zaimka zwrotnego. W szwedzkim są nimi:
| Jag | mig |
| Du | dig |
| Han/Hon Den/Det |
sig |
| Vi | oss |
| Ni | er |
| De | sig |
- Po szwedzku, myć się to tvätta sig. Tak więc, Myję się będzie - Jag tvättar mig itd.
Tryb rozkazujący jest używany do dawania rozkazów takich jak bądź cicho, chodź tu. W języku szwedzkim tryb ten tworzy się bardzo prosto. Po prostu bierze się sam temat czasownika. Jedynie czasownik vara odmienia się nieregularnie, jego forma rozkazująca brzmivar.
Chodź tu - Kom hit
Pomóż mi - Hjälp mig
Bądź szczęśliwy - Var glad
Ćwiczenia - Przetłumacz następujące zdania na język szwedzki
1 - Wczoraj on umył swoje duże dłonie, ponieważ były one brudne.
2 - Wczoraj on umył się ostrożnie.
3 - Za dwa dni ona zobaczy swoich braci i siostry.
4 - Jeśli ona zamierza przybyć, pomogę jej.
5 - Idź tam, by pomóc twojej mamie.
6 - Kup duży dom, chociaż go nie lubisz.
Powrót do spisu treści, lub Na górę strony
, lub Przejdź do końcowego testu
you can help me by contributing with a small amount. I have expenses that need to be covered for keeping this site online - web hotel costs, books etc.
If you like this course and want it to be free in the future, your donation is greatly appreciated.
The donation is a simple, secure process facilitated by PayPal. Once again thanks!
Any opinions, comments, corrections are welcome to this address:
Copyright Björn Engdahl 2010