Przejdź do Czasowniki modalne, Przysłówki, Szyk zdania, Zaimki zwrotne, Tryb rozkazujący, Ćwiczenia


Lekcja 7

Słownictwo

    kunna (i) [*kuna] móc
    vilja (i) [*vilja] chcieć
    få (i) [få:] dostać
    skola (i) [*sko:la] czasownik używany do wyrażania przyszłości
    måste [*måste]
    (czas teraźniejszy)
    musieć
    mörk [mörk] ciemny
    ljus [ju:s] jasny
    extrem [eks'tre:m] ekstremalny
    titta på (1) patrzeć na
    säga (i) [säja] powiedzieć
    alltid [*alti:d] zawsze
    aldrig [*aldrig] nigdy
    ingen(t,a) [*igen] żaden
    noggran [*no:gran] ostrozny
    måndag ['månda] poniedziałek
    tisdag ['ti:sda] wtorek
    onsdag ['onsda] środa
    torsdag ['tosda] czwartek
    fredag ['fre:da] piątek
    lördag ['löda] sobota
    söndag ['sönda] niedziela

Modalne czasowniki posiłkowe

Czasowniki modalne to takie, które mówią w jaki sposób pewne czynności są wykonywane. Przykładami czasowników modalnych są musieć, chcieć mieć powinność. W szwedzkim czasowniki modalne odmieniają się bardzo nieregularnie:

    Bezokolicznik
    czas teraźniejszy
    Imperfekt
    Supinum
    kunna kan kunde kunnat
    vilja vill ville velat
    skola ska(ll) skulle skolat
    får fick fått

Przysłówki

Przysłówki to słowa, mówiące, w jaki sposób czynność jest wykonywana, odpowiadają na pytanie jak?. Mogą z tego powodu być określnikiem czasownika, przymiotnika lub innego przysłówka. W języku polskim kończą się one zazwyczaj na –o. W szwedzkim otrzymują one końcówkę -t.

    Ona idzie wolno - Hon går långsamt
    Ona idzie ekstremalnie wolno - Hon går extremt långsamt
    Ona jest ekstremalnie piękna - Hon är extremt vacker

Szyk zdania, zdania złożone

Niektóre spójniki:

    att [at] że
    som [såm] który, która, które
    eftersom [efter'såm]
    därför att ['därför]
    ponieważ
    fastän ['fastän] chociaż
    för att aby
    innan [*inan] zanim
    om [åm] jeśli
    medan [*me:dan] podczas (gdy)

Szyk szwedzkiego zdania różni się od tego w języku polskim. W polskim kolejność słów jest dość dowolna i to czy powiemy np. On jedzie na rowerze czy Na rowerze jedzie on jedynie zwraca uwagę na pewne elementy zdania, ale obie formy są poprawne. W języku szwedzkim szyk zdania jest ściśle określony. Występuje tu szyk prosty, tzn. podmiot + orzeczenie, jednak można go używać tylko wtedy, gdy przed podmiotem nie ma żadnego innego słowa. Jeśli przed podmiotem pojawi się jakieś słowo, wówczas stosujemy inwersję, czyli zamieniamy miejscami podmiot i orzeczenie. Nie ma znaczenia co to będzie za słowo przed podmiotem, może to być określenie miejsca, czasu lub cokolwiek innego.

    Jag kom igår - Igår kom jag
    Jag bor där - Där bor jag
    Man talar svenska i Sverige - I Sverige talar man svenska

Zdania podrzędnie złożone

  • W normalnych zdaniach modyfikator jest umieszczony po czasowniku.

      Nigdy nie przyjdę - Jag kommer aldrig
      Nie przyjdę - Jag kommer inte

  • Jednak jeśli zdanie jest złożone, modyfikator jest przed czasownikiem.
    • On powiedział, że nigdy nie przyjdę - Han säger, att jag aldrig kommer
      On powiedział, że nie przyjdę - Han säger, att jag inte kommer

  • Spójnik som jest używany jak polskie który, która, które
    • Piłka, na którą patrzę - Bollen som jag tittar på
      Osoba, która pomogła mi - Personen som hjälpte mig
      Osoba, której pomogłem - Personen som jag hjälptes av
      To jest dom, na który patrzyliśmy - Det är huset som vi tittade på

Czasowniki zwrotne / zaimki

Czasowniki zwrotne to takie jak myć się. Wymagają one zaimka zwrotnego. W szwedzkim są nimi:

    Jag mig
    Du dig
    Han/Hon
    Den/Det
    sig
    Vi oss
    Ni er
    De sig
  • Po szwedzku, myć się to tvätta sig. Tak więc, Myję się będzie - Jag tvättar mig itd.

Tryb rozkazujący

Tryb rozkazujący jest używany do dawania rozkazów takich jak bądź cicho, chodź tu. W języku szwedzkim tryb ten tworzy się bardzo prosto. Po prostu bierze się sam temat czasownika. Jedynie czasownik vara odmienia się nieregularnie, jego forma rozkazująca brzmivar.

    Chodź tu - Kom hit
    Pomóż mi - Hjälp mig
    Bądź szczęśliwy - Var glad


Ćwiczenia - Przetłumacz następujące zdania na język szwedzki

    1 - Wczoraj on umył swoje duże dłonie, ponieważ były one brudne.
    2 - Wczoraj on umył się ostrożnie.
    3 - Za dwa dni ona zobaczy swoich braci i siostry.
    4 - Jeśli ona zamierza przybyć, pomogę jej.
    5 - Idź tam, by pomóc twojej mamie.
    6 - Kup duży dom, chociaż go nie lubisz.


Powrót do spisu treści, lub Na górę strony , lub Przejdź do końcowego testu


Any opinions, comments, corrections are welcome to this address:

Last updated the 27th of March

Copyright Björn Engdahl 2008